Mudurnu artık UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde

ARTIK UNESCO’LU BİR KENTİMİZ VAR: MUDURNU DÜNYA MİRAS GEÇİCİ LİSTESİ’NDEBasın Bülteni – 23 Nisan 2015Mudurnu’nun tarihi dokusunun korunması ve tanıtılması ile ilgili sürdürülen yoğun bir çalışmanın ardından, Mudurnu UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’ne 13 Nisan 2015 tarihinde girmeyi başardı.  Dünya Miras Sözleşmesi Uygulama Rehberi’ne göre, “Bir Geçici Liste, Dünya Mirası Listesine kaydedilmesi uygun görülen her bir Taraf Ülkede yerleşik varlıkların bir envanteridir. Bu nedenle, Taraf Ülkeler ‘üstün evrensel değere’ sahip kültürel ve/veya doğal miras olarak gördükleri ve gelecek yıllarda aday göstermeyi planladıkları varlıklarının
adlarını kendi Geçici Listelerine dahil etmelidir. Geçici Listeler, geleceğe yönelik adaylıklar için gösterge teşkil ettikleri için, Taraf Ülkeler, Dünya Mirası Komitesi, Sekretarya ve Danışma Organları için faydalı ve önemli bir planlama aracıdır” (madde 62, 70).

Mudurnu Belediyesi ve Mudurnu Kaymakamlığı’nın yerel sivil toplum kuruluşları ve diğer paydaşlar ile birlikte, Dr. Ege Yıldırım danışmanlığında yürüttükleri hazırlık süreci ve 2015 Şubat ayında Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri ile yapılan görüşmelere dayanarak, Mudurnu’nun evrensel önemdeki tarihi değerlerini açıklayan Geçici Liste Başvuru Dosyası, 2015 Nisan ayında Bakanlığa sunulmuş ve bu yıl Türkiye’den başvuran dokuz alan ile birlikte UNESCO ülkemizin Geçici Listesi yenilenmiştir (bkz.http://whc.unescoorg/en/tentativelists/state=tr)

Mudurnu’nun Üstün Evrensel Değerin Gerekçelendirmesi:

“Tarihi İpek Yolu ve diğer önemli yolların kavşağında bir ticaret merkezi ve askeri menzil olarak gelişen Mudurnu, Erken Osmanlı döneminin önemli bir Ahilik-esnaf kenti ve kültür merkezi olarak yükselmiş ve 20. yüzyılın yurtsever bir Cumhuriyet şehri olmuştur. Mudurnu Çayı vadisinde, kayalık-ormanlık tepeler arasında uzanan sık dokulu yerleşim, doğal topoğrafya ve kentsel sit dokusu arasında uyumlu bir birliktelik, eşine az rastlanır, dramatik bir morfoloji ve korunmuş bir tarihi kentsel peyzaj sunmaktadır. Osmanlı ticaret ve zanaat mirası, hoşgörü ve adil paylaşım felsefesine dayanan Ahilik geleneği, Ahilik ile gelişen ticaret birikiminin yarattığı zengin anıtsal ve sivil mimarisi, gerek Osmanlı Devletinin gerekse Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecine katkısı, bu peyzaj bütününün öne çıkan değerleridir.

“Bir Erken Osmanlı dini felsefesi olarak Ahilik Anadolu’ya özgü bir gelenektir ve Anadolu’da Türk egemenliğinin ve kültürünün gelişme sürecinde kilit rol oynamıştır. 14. yüzyıldan bu yana Mudurnu’nun sosyal ve fiziksel dokusunda yaşamakta olan Ahilik geleneğinin kentsel çevredeki yansıması açıkça izlenebilmektedir. Ahiliğin sosyal dokudaki en belirgin yansımaları, tarihi çarşıda (Arasta) 700 yıldır devam etmekte olan Esnaf Duası (veya Bereket Duası) geleneği ve Mudurnu’nun köklü kent kültürüdür. Ahiliğin kentin fiziksel dokusundaki yansıması ise, Mudurnu’nun önemli kervan yollarının kavşağında yer almasına ve Ahi esnafının örgütlenmesine dayalı ticari üretimin yarattığı birikim ile gerçekleşen yapılaşmada izlenmektedir. Bu yapılı mirası oluşturan başlıca öğeler, geleneksel zanaat kollarının yer
aldığı tarihi Arasta, Anadolu’nun Batı Karadeniz kuşağı geleneksel ahşap konut dokusunun seçkin örneklerini içeren kentsel sit dokusu, Osmanlı’nın tek kubbeli cami mimarisinin gelişiminde önemli bir basamağı temsil eden Yıldırım Bayezıd Camii ve Osmanlı dönemine ait hamam, türbe ve hazireler gibi diğer anıtsal eserler olarak sıralanabilir. ‘Mudurnu Tarihi Ahi Kenti’ (‘Historic Guild Town of Mudurnu’) için UNESCO web sitesinde ayrılan sayfaya http://whc.unesco.org/en/tentativelists/6038/ linkinden ulaşılabilir.

Tarihi ve kültürel öğelerin yoğunlukta olduğu Mudurnu’da bulunan 250’ye yakın koruma altındaki kültür varlığının korunarak kültür turizmi yoluyla ilçe ekonomisine kazandırılması için on yılı aşkın bir süredir yerel yöneticilerin önderliğinde çalışmalar gerçekleşmiştir. Bunlar arasında birçok tarihi yapının restorasyonu, sokak sağlıklaştırmaları, bilinçlendirme çalışmaları, 2011 yılında Avrupa Seçkin Destinasyonlar (EDEN) platformuna başvurularak Avrupa genelinde elde edilen ikincilik derecesi bulunmaktadır. 2014 yılında ise ‘Mudurnu Kültürel Miras Alanı Yönetim Planı’ Doğu Marmara Kalkınma Ajansı’ndan alınan fon desteğiyle hazırlanarak 2014 Eylül ayında onaylanmıştır.

Devam eden Alan Yönetim çalışmaları kapsamında, Mudurnu’nun tarihi ve kültürel değerlerini dünyaya tanıtmak ve gelecek nesillere miras bırakabilmek amacıyla UNESCO Dünya Miras Alanı adaylık süreci başlatılmıştır. Mudurnu’nun onaylı ve uygulanan bir alan yönetim planına sahip olması, bu adaylık sürecinde önemli bir şartın yerine getirilmiş olması sayesinde bizi bir adım öne taşımıştır.

Mudurnu’ya Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşarı Haluk Dursun’un ziyareti ile ilgili haberler: